Nieuwe teamgenoten welkom laten voelen: inclusie vanaf dag 1
Een nieuw team, een nieuwe trainer en nieuwe teamgenoten. Voor veel spelers is de start in een nieuw team spannend, zeker als iedereen elkaar al lijkt te kennen. Voor bestaande teamleden voelt het misschien als een gewone training. Voor een nieuwe speler kan het voelen alsof je een groep binnenstapt waarin de regels, grappen en onderlinge verhoudingen al lang vastliggen. Juist die eerste periode kan het verschil maken. Voel je je welkom en onderdeel van het team? Of blijf je vooral 'de nieuwe'? Sociale veiligheid begint niet pas als er iets misgaat. Het begint bij het gevoel dat je erbij hoort.
Aansluiten is niet vanzelfsprekend
In volleybal is teamgevoel belangrijk. Maar juist een hechte groep kan voor een nieuw teamlid onbedoeld gesloten aanvoelen. Vaste groepjes tijdens de warming-up, grappen die alleen bestaande teamleden begrijpen of gewoontes die nooit worden uitgelegd: voor het team zijn ze vanzelfsprekend, maar voor een nieuwe speler kunnen ze juist afstand creëren.
Dat geldt ook voor kleine dingen. Denk aan pas later worden toegevoegd aan de teamapp, steeds als laatste overblijven bij het maken van groepjes of merken dat niemand uit zichzelf contact maakt. Dat hoeft niet bewust te gebeuren om toch invloed te hebben op hoe welkom iemand zich voelt. Niet buitensluiten is daarom iets anders dan iemand actief welkom heten.
De eerste training telt
Een eerste indruk weegt zwaar. Als trainer kun je met een paar eenvoudige acties direct zorgen dat een nieuwe speler makkelijker aansluiting vindt:
- stel de nieuwe speler actief voor aan het team;
- leg kort uit hoe dingen binnen het team werken;
- koppel de speler aan een teamgenoot die als buddy kan helpen;
- zorg dat de speler direct meedoet in oefeningen en groepjes.
Kleine gebaren kunnen daarbij een groot verschil maken. Een simpele opmerking als 'Fijn dat je er bent. Loop vandaag maar met mij mee, dan help ik je op weg' kan direct spanning wegnemen.
Teamgenoten maken het verschil
Een welkom gevoel ontstaat vaak niet door grote woorden, maar door kleine acties. Nodig een nieuwe teamgenoot uit om samen in te spelen, leg een teamafspraak uit die voor de rest vanzelfsprekend is of vraag na de training even hoe het ging. Zorg er ook voor dat iemand direct wordt meegenomen in de teamapp, activiteiten en tradities. Juist de andere spelers hebben hierin een belangrijke rol. Zeker voor jongeren kan aansluiting bij leeftijdsgenoten bepalend zijn voor hoe snel iemand zich onderdeel van het team voelt.
Let op signalen van buitensluiting
Niet iedere speler zal zelf aangeven dat hij of zij zich niet op zijn plek voelt. Een speler die tijdens trainingen weinig zegt, nauwelijks initiatief neemt, vaak alleen staat of na afloop snel vertrekt, kan simpelweg wat tijd nodig hebben om te wennen. Maar het kan ook betekenen dat aansluiting bij de groep nog niet vanzelf gaat. Zie zulke signalen daarom vooral als aanleiding om aandacht te geven. Soms is één eenvoudige vraag al genoeg om het gesprek te openen: 'Hoe is het voor jou om hier nieuw te zijn?'
Inclusie vraagt blijvende aandacht
Iemand welkom heten stopt niet na de eerste training. De echte vraag is of een speler zich een paar weken later ook daadwerkelijk onderdeel van het team voelt. Blijf daarom aandacht houden voor hoe het gaat. Voelt de speler zich op zijn of haar plek? Zijn er contacten met teamgenoten ontstaan? En lukt het om mee te doen met wat er binnen én rondom het team gebeurt? Juist wanneer de eerste enthousiaste weken voorbij zijn, kan blijken dat iemand toch moeite heeft om aansluiting te vinden.
Iedereen heeft een rol
Inclusie is niet alleen een taak van de trainer. Ook teamgenoten, aanvoerders, ouders en andere betrokkenen binnen de vereniging kunnen bijdragen aan een open cultuur. Door oog te hebben voor nieuwe spelers en actief contact te maken, zorgen zij ervoor dat iemand zich sneller onderdeel van de groep voelt. Een vereniging waarin mensen zich vanaf het begin welkom voelen, creëert daarmee niet alleen een sociaal veilige omgeving. Het vergroot ook de kans dat nieuwe spelers zich verbonden voelen met hun team en vereniging.
Erbij horen is de basis
Sport draait om ontwikkelen, presteren en plezier. Daarvoor is het belangrijk dat spelers zich veilig voelen en zichzelf durven zijn. Dat begint soms met iets heel eenvoudigs: iemand écht welkom laten voelen.
5 dingen die je op dag één kunt doen
Een nieuwe speler in je team? Met deze vijf acties help je iemand op weg:
- Stel de nieuwe speler actief voor aan de rest van het team.
- Leg teamafspraken uit, ook als ze voor de rest vanzelfsprekend zijn.
- Koppel de speler aan een buddy die kan helpen bij vragen en gewoontes.
- Vraag na de training hoe het ging en of er nog vragen zijn.
- Betrek de speler direct bij teammomenten, zowel binnen als buiten het veld.
Meer weten?
Wil je als vereniging aan de slag met sociale veiligheid? In het Nevobo Kenniscentrum vind je praktische hulpmiddelen, voorbeeldbeleid, gedragscodes en informatie over onder meer de vertrouwenscontactpersoon en de VOG.
Wil je meer weten over het begeleiden van kinderen en jongeren? Het Nederlands Jeugdinstituut geeft meer informatie over de rol die begeleiders in de vrije tijd daarin kunnen spelen.
