‘De kenmerken van onze sport vertalen zich naar cultuur’
Er zijn sporten waar fysiek contact een wedstrijd kan beslissen. Waar een overtreding, een duw of een schop onderdeel is van het spel. Bij volleybal kennen we de verbale pesterijen door het net, maar fysiek wordt het gelukkig nagenoeg nooit.
De kenmerken van een sport komen niet alleen tot uiting op het veld maar ook in de manier we met elkaar omgaan. De spelregels werken door in de sfeer op en rond de velden en bepalen mede wat binnen een sport als ‘normaal’ gedrag wordt beschouwd. Zo heeft iedere sport zijn eigen kenmerken en specifieke cultuur.
Volleybal onderscheidt zich nadrukkelijk van andere sporten. Door de specifieke kenmerken is het de ultieme teamsport. Bij volleybal is, in tegenstelling tot andere teamsporten, geen fysiek contact met de tegenstander mogelijk. Het net scheidt beide partijen waardoor overtredingen niet mogelijk zijn. De tegenstander moet puur op grond van inzet, teamgeest en kwaliteit verslagen worden. Dat lukt niemand alleen. Je teamgenoten heb je heel hard nodig om de punten binnen te halen. Eén sterspeler in het team is ontoereikend om de overwinning veilig te stellen.
Samenwerking in volleybal is geen loze kreet, maar de essentie van het spel. Je staat daarbij ook nog eens met relatief veel mensen op een klein veld, terwijl de onderlinge afhankelijkheid groot is. Het is onmogelijk iemand in je team te negeren. Acceptatie en tolerantie zijn voorwaarden voor succes. Er moet balans zijn tussen ruimte nemen en ruimte geven, tussen het belang van het ego en het teambelang. De acceptatie van je medespelers is cruciaal want een fout leidt direct tot een punt voor de tegenstander.
Een prachtig uitgespeelde aanval na een geweldige verdedigende actie is een prestatie van het hele team. Als volleyballer leer je om fouten van jezelf of van je teamgenoten te accepteren. Net zoals je leert te genieten van een prachtige aanval die tot stand kwam doordat jij de eerste bal goed naar de spelverdeler speelde.
Bovenstaande kenmerken van het spel dragen bij aan de cultuur op en rond de volleybalvelden. Het is een cultuur die zich laat kenmerken door sociaal, tolerant, samenwerkingsgericht en gedreven. Een cultuur die voor ons vanzelfsprekend is en bovendien voor velen een inspiratiebron vormt.
Laten we daar, juist richting einde competitie wanneer er meer druk op de wedstrijden komt te staan, met elkaar bewust van zijn. Dat geldt niet alleen voor de sporters, maar ook voor de fans. We willen en moeten als volleybalsport een inspiratiebron blijven in een samenleving die steeds verder polariseert en verhardt.
Joëlle Staps is algemeen directeur van de Nevobo en laat maandelijks in een column op deze website haar licht schijnen over de ontwikkelingen in de volleybalsport en bij de volleybalbond.
